ศูนย์คชศึกษา
ที่ตั้งหมู่ที่ 9และ 13 บ้านตากลาง ตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ เป็นชุมชนที่มีประชากรเกือบทั้งหมดเป็นชาวกวย
หรือ กูย ซึ่งเป็นกลุ่มชนพื้นเมืองสุรินทร์ที่มีความเชี่ยวชาญในการจับช้างป่า เพื่อนำมาฝึกหัดให้เป็นช้างบ้าน ดังนั้น บ้านตากลางจึงเป็นหมู่บ้านที่มีจำนวนช้างเลี้ยงมากที่สุดในโลก หรืออาจกล่าวอีกอย่างหนึ่งได้ว่าเป็นหมู่บ้านช้างเลี้ยงที่ใหญ่ที่สุดในโลก
การเลี้ยงช้างของชาวกวยจะแตกต่างจากการเลี้ยงช้างของคนในภูมิภาคอื่นที่เลี้ยงช้างไว้ใช้แรงงานเป็นเสมือนเครื่องมือในการทำมาหากิน ชาวกวยจะเลี้ยงช้างและปฏิบัติต่อช้างเสมือนหนึ่งเป็นสมาชิกในครอบครัวเดียวกัน ทุกเทศกาลงานประเพณีที่สำคัญของชุมชนจะต้องมีช้างเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งเสมอ จนกลายเป็นวิถีชีวิตความผูกพันระหว่างคนและช้างที่สืบต่อกันมาจากบรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน
เมื่อกระแสการพัฒนาทางการเศรษฐกิจและสังคมได้รุกคืบเข้ามาในพื้นที่ ความต้องการพื้นที่เพื่อปลูกพืชเศรษฐกิจก็มีมากขึ้นตามลำดับ ส่งผลให้มีการบุกรุกพื้นที่ป่าไม้ในบริเวณตำบลกระโพหลายแห่ง ซึ่งแต่เดิมพื้นที่ป่าไม้ในบริเวณนี้มีความอุดมสมบูรณ์ไปด้วยพืชอาหารช้าง และสมุนไพรรักษาช้าง ส่งผลให้พืชอาหารช้างในพื้นที่ลดลงไม่เพียงพอต่อการเลี้ยงช้างที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก ประกอบเจ้าของช้างไม่มีอาชีพอื่นที่มั่นคงนอกจากการเลี้ยงช้าง จึงจำเป็นต้องนำช้างไปรับจ้างอยู่ตามปางช้างหรือสวนสนุกต่าง ๆ และส่วนหนึ่งได้นำช้างออกตระเวนเร่ร่อนขายของที่ระลึกและอาหารช้างตามชุมชนเมืองทั้งในกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และจังหวัดที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว
เพื่อการเลี้ยงชีพและครอบครัว
ซึ่งในส่วนหลังนี้ได้ก่อให้เกิดปัญหาภาพลักษณ์ของช้าง ปัญหาด้านสุขภาพช้าง
ปัญหาทางด้านสังคมและครอบครัวของเจ้าของช้างที่ต้องทิ้งถิ่นฐานไปเป็นเวลานาน และปัญหาการจราจรในเมืองต่าง ๆ
จากสภาพปัญหาดังกล่าวข้างต้น จังหวัดสุรินทร์และองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ จึงได้ร่วมมือกับส่วนราชการต่าง ๆ ภายในจังหวัด จัดทำโครงการ “
นำช้างคืนถิ่น เพื่อพัฒนาสุรินทร์บ้านเกิด”เพื่อรวบรวมช้างที่ออกไปเร่ร่อนในต่างจังหวัดให้กลับมาอยู่บ้าน โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์เป็น
ผู้จ่ายค่าตอบแทนให้ช้างและเจ้าของช้างที่เข้าร่วมโครงการ เดือนละ 8,000 บาท/เชือก/คน และใช้สถานที่ศูนย์คชศึกษาแห่งนี้เป็นสถานที่ดำเนินโครงการ ซึ่งมีกิจกรรมหลักที่สำคัญ 3 ประการ คือ ประการแรก กิจกรรมสร้างแหล่งเรียนรู้เรื่องราวของวิถีชีวิตความเป็นอยู่ระหว่างคนกับช้าง ประการที่สอง การจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัด ประการที่สาม กิจกรรมการฟื้นฟูสภาพแวดล้อมของป่าไม้ในพื้นที่ เพื่อให้เหมาะสมต่อการเลี้ยงช้างอย่างยั่งยืน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น